KVKK veri silme talebi: ilgili kişi başvurusundan Kurula şikâyete.

Kişisel verilerin silinmesi hangi şartlarda istenebilir, veri sorumlusu ne kadar sürede cevap vermek zorundadır, cevap gelmezse hangi yol izlenir? KVKK m. 7, 11, 13 ve 14'ün birlikte okunuşu.

Turuncu ve mor ışıkla aydınlanmış dizüstü bilgisayar klavyesi

Kısa cevap: KVKK veri silme talebi, 6698 sayılı Kanun'un 11. maddesi uyarınca doğrudan veri sorumlusuna yazılı olarak ya da Kurulun belirlediği yöntemlerle iletilir. Veri sorumlusu talebi en geç 30 gün içinde, kural olarak ücretsiz sonuçlandırmak zorundadır (m. 13). Talep reddedilir, cevap yetersiz kalır veya süresinde cevap verilmezse, cevabın öğrenildiği tarihten itibaren 30 gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren 60 gün içinde Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikâyet yolu açıktır (m. 14).

Bir bakışta: KVKK veri silme talebi

BaşlıkKural
Hakkın dayanağıKVKK m. 7 (silme, yok etme, anonimleştirme) ve m. 11/1-e (silinmesini isteme)
İlk başvuru merciiVeri sorumlusu — Kurula doğrudan gidilemez
Başvuru şekliYazılı veya Kurulun belirlediği yöntemler (KEP, güvenli elektronik imza, mobil imza, kayıtlı e-posta vb.)
Cevap süresiEn geç 30 gün (KVKK m. 13/2)
ÜcretKural olarak ücretsiz; ayrıca maliyet doğuran işlemde Kurul tarifesindeki ücret alınabilir
Şikâyet süresiCevabı öğrenmeden itibaren 30 gün, her hâlde başvurudan itibaren 60 gün (KVKK m. 14/1)
Kurulun inceleme süresiŞikâyete 60 gün içinde cevap verilmezse talep reddedilmiş sayılır (KVKK m. 15)
Anayasal temelAnayasa m. 20/3 — kişisel verilerin silinmesini isteme hakkı

Kişisel verilerin silinmesi hangi durumda istenebilir?

KVKK'nın 7. maddesine göre kişisel veriler, Kanuna ve ilgili diğer kanun hükümlerine uygun olarak işlenmiş olsa bile, işlenmesini gerektiren sebeplerin ortadan kalkması hâlinde veri sorumlusu tarafından re'sen veya ilgili kişinin talebi üzerine silinir, yok edilir ya da anonim hâle getirilir. Bu nedenle silme talebinin merkezindeki soru şudur: veri sorumlusunun o veriyi işlemeye devam etmesi için KVKK m. 5 veya m. 6'da sayılan bir işleme şartı hâlâ mevcut mu?

Uygulamada silme talebinin sonuç doğurduğu tipik durumlar şunlardır: üyeliğin veya sözleşmenin sona ermesi ve saklama süresinin dolması, yalnız açık rızaya dayanan işlemede rızanın geri alınması, verinin baştan hukuka aykırı işlenmiş olması ve verinin toplanma amacıyla bağlantısının kalmaması. Buna karşılık bir kanunun öngördüğü saklama yükümlülüğü sürüyorsa — örneğin ticari defter ve belgelerin saklanması, vergi mevzuatındaki saklama yükümlülükleri veya devam eden bir uyuşmazlıkta hakkın tesisi ve korunması ihtiyacı — veri sorumlusu verinin bu amaçla sınırlı kısmını saklamaya devam edebilir.

Silme, yok etme ve anonimleştirme arasındaki fark nedir?

Üç kavram sıklıkla birbirine karıştırılır. İkincil düzenleme olan Kişisel Verilerin Silinmesi, Yok Edilmesi veya Anonim Hale Getirilmesi Hakkında Yönetmelik bu ayrımı netleştirir:

YöntemAnlamıSonuç
SilmeVerinin ilgili kullanıcılar için hiçbir şekilde erişilemez ve tekrar kullanılamaz hâle getirilmesiVeri teknik olarak kurumdan tamamen çıkmamış olabilir; erişim kapatılır
Yok etmeVerinin hiç kimse tarafından erişilemez, geri getirilemez ve tekrar kullanılamaz hâle getirilmesiKalıcı ve geri dönüşsüz
AnonimleştirmeVerinin başka verilerle eşleştirilse dahi kimliği belirli veya belirlenebilir bir kişiyle ilişkilendirilemez hâle getirilmesiVeri kişisel veri olmaktan çıkar; istatistik amaçlı kullanılabilir

İlgili kişi talebinde bu yöntemlerden birini tercih ettiğini belirtebilir; ancak Yönetmelik, uygun yöntemi seçme yetkisini kural olarak veri sorumlusuna bırakır ve seçilen yöntemin gerekçelendirilmesini bekler.

Dizüstü bilgisayarda metin belgesi üzerinde yazı yazan eller
Silme talebinde belirleyici olan, işleme şartının hâlâ sürüp sürmediğidir.

İlgili kişi başvurusu nasıl yapılır?

KVKK m. 13, ilgili kişinin taleplerini önce veri sorumlusuna iletmesini öngörür. Veri Sorumlusuna Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ, başvurunun yazılı olarak ya da kayıtlı elektronik posta (KEP), güvenli elektronik imza, mobil imza veya ilgili kişinin daha önce veri sorumlusuna bildirdiği ve sistemde kayıtlı bulunan e-posta adresi gibi yollarla yapılabileceğini düzenler. Veri sorumlusunun kendi başvuru formu ya da yazılım üzerinden sunduğu kanallar da kullanılabilir.

Başvuruda genellikle şu bilgilerin yer alması gerekir: ad, soyad ve başvuru yazılı ise imza; Türk vatandaşları için T.C. kimlik numarası, yabancılar için uyruk ve pasaport ya da kimlik numarası; tebligata esas adres; varsa bildirime esas e-posta, telefon veya faks; ve talep konusu. Talep konusunun açık yazılması önemlidir: "verilerimin silinmesi" yerine hangi ilişki kapsamındaki hangi verilerin, hangi gerekçeyle silinmesinin istendiği belirtildiğinde değerlendirme kolaylaşır.

Başvurudan sonra süreç hangi sırayla ilerler?

  1. Başvurunun alınması: Veri sorumlusu başvuruyu kabul eder; kimlik doğrulaması için ek bilgi isteyebilir. Bu, başkasının verilerine ilişkin sahte taleplere karşı bir güvencedir.
  2. İşleme şartlarının incelenmesi: Verinin hangi hukuki sebeple işlendiği, saklama süresinin dolup dolmadığı ve kanuni bir saklama yükümlülüğü bulunup bulunmadığı değerlendirilir.
  3. Üçüncü kişilere aktarımın kontrolü: Veri aktarılmışsa, KVKK m. 11/1-f uyarınca silme işleminin aktarılan üçüncü kişilere bildirilmesini isteme hakkı da gündeme gelir.
  4. Cevap: Talep kabul edilirse işlem yapılır ve bilgi verilir; reddedilirse gerekçesi açıklanır. Cevap yazılı veya elektronik ortamda iletilir.
  5. Süre: Bütün bu adımların başvurunun veri sorumlusuna ulaştığı tarihten itibaren en geç 30 gün içinde tamamlanması gerekir.

Veri sorumlusu cevap vermezse ne olur?

KVKK m. 14'e göre başvurunun reddedilmesi, verilen cevabın yetersiz bulunması veya süresinde cevap verilmemesi hâllerinde ilgili kişi, Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikâyette bulunabilir. Şikâyet süresi, veri sorumlusunun cevabını öğrendiği tarihten itibaren 30 gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren 60 gündür. Kanun, veri sorumlusuna başvuru yolu tüketilmeden şikâyet yoluna gidilemeyeceğini açıkça düzenler; bu nedenle doğrudan Kurula yapılan şikâyetler usulden sonuçsuz kalabilir.

Kurul, şikâyet üzerine veya ihlal iddiasını öğrendiğinde re'sen inceleme yapar (m. 15). Şikâyete 60 gün içinde cevap verilmezse talep reddedilmiş sayılır. Kurul, ihlal tespit ederse veri sorumlusuna giderilmesi gereken hususu bildirir; bu karar tebliğden itibaren gecikmeksizin ve en geç 30 gün içinde yerine getirilir. Kurul kararlarını yerine getirmeyen veri sorumluları KVKK m. 18 kapsamında idari para cezasıyla karşılaşabilir; ceza tutarları her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellendiğinden yürürlükteki tutarların ayrıca teyidi gerekir.

Kişilik haklarının ihlali nedeniyle uğranılan zararın giderilmesi talebi ise genel hükümlere tabidir; KVKK m. 14/3 ilgili kişinin genel hükümlere göre tazminat hakkını saklı tutar.

Unutulma hakkı ve arama motorları

Silme talebi yalnız şirket veri tabanlarıyla sınırlı değildir. Kişinin adıyla yapılan aramada ortaya çıkan eski, güncelliğini yitirmiş veya kamu yararı taşımayan içeriklerin arama sonuçlarından çıkarılması talebi "unutulma hakkı" olarak anılır. Türk hukukunda bu hak Anayasa m. 20'deki kişisel verilerin korunması güvencesi ile Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay'ın yerleşik yaklaşımı ve Kurulun arama motorlarına ilişkin değerlendirmeleri çerçevesinde tartışılır. Değerlendirmede haberin güncelliği, kamu yararı, kişinin kamusal kimliği ve geçen süre birlikte tartılır; sonuç her olayda ayrı değerlendirme gerektirir.

Hukuk büroları için silme yükümlülüğü ne anlama gelir?

Avukatlık büroları da müvekkil, karşı taraf, tanık ve çalışanlar bakımından veri sorumlusudur. Bir müvekkilin veya karşı tarafın silme talebi, büro açısından iki ayrı yükümlülüğü karşı karşıya getirebilir: KVKK'daki silme yükümlülüğü ile Avukatlık Kanunu m. 36'daki sır saklama ve mesleki kayıtlarla ilgili yükümlülükler. Davanın devam etmesi veya bir hakkın tesisi ve korunması için verinin işlenmesinin zorunlu olması (KVKK m. 5/2-e) saklamaya devam etmeyi haklı kılabilir; ancak bu saklama, amaçla sınırlı ve ölçülü olmalıdır.

Yapay zekâ araçları bu tabloya yeni bir katman ekler. Bir belge bulut tabanlı bir dil modeline gönderildiğinde, verinin nerede işlendiği, ne kadar süre saklandığı ve silme talebinde nasıl izleneceği soruları ortaya çıkar. Bu nedenle hukuk bürosu yazılımı seçerken kimlik verilerinin modele gönderilmeden önce maskelenip maskelenmediği ve verinin yurt dışına aktarılıp aktarılmadığı sorgulanmalıdır. Kızılelma AI'de kimlik verileri yapay zekâya ulaşmadan Türkiye'de maskelenir; belgeler istenirse KVKK uyumlu yapay zekâ yaklaşımı doğrultusunda Yerel Kasa ile avukatın kendi cihazında tutulur.

Silme talebinin sınırları: karşılaştırma

DurumSilme talebi sonuç doğurur mu?Gerekçe
Açık rızaya dayanan pazarlama listesiKural olarak evetRızanın geri alınmasıyla işleme şartı ortadan kalkar
Sona ermiş sözleşmeye ait fatura bilgileriSaklama süresince hayırKanunda öngörülme / hukuki yükümlülük (m. 5/2-a, ç)
Devam eden davaya ilişkin belgelerKural olarak hayırHakkın tesisi, kullanılması veya korunması (m. 5/2-e)
Hukuka aykırı toplanmış veriEvetİşleme baştan hukuki dayanaktan yoksun
Saklama süresi dolmuş çalışan özlük dosyasıEvetPeriyodik imha kapsamında silinmesi gerekir

Kontrol listesi

  • Başvuru veri sorumlusuna, kimlik bilgilerini ve talep konusunu açıkça içerecek şekilde yapıldı mı?
  • Başvurunun ulaştığı tarih ispatlanabilir mi (KEP, iadeli taahhütlü posta, alındı belgesi)?
  • Silinmesi istenen verinin hangi ilişkiden kaynaklandığı belirtildi mi?
  • Verinin üçüncü kişilere aktarılıp aktarılmadığı soruldu mu (m. 11/1-ç, f)?
  • 30 günlük cevap süresi ve 30/60 günlük şikâyet süreleri takvime işlendi mi?
  • Veri sorumlusunun saklama gerekçesi KVKK m. 5 veya m. 6 bakımından değerlendirildi mi?
  • Silme işleminin kayıt altına alındığına dair bilgi istendi mi?

KVKK süreçlerinde emsal Kurul kararlarına ve yargı içtihadına ulaşmak, talebin değerlendirilmesinde belirleyicidir. Kızılelma AI'nin emsal karar arama özelliği ilgili Yargıtay ve Danıştay kararlarını anlam tabanlı tarar; dilekçe taslağı modülü ise başvuru metninin iskeletini oluşturmaya yardımcı olur. Nihai değerlendirme her zaman avukata aittir.

Müvekkil verisini maskeleyerek çalışın

Kimlik verileri yapay zekâya gitmeden Türkiye'de maskelenir; belgeleriniz Yerel Kasa ile kendi cihazınızda kalır.

Ücretsiz Deneyin

Sık Sorulan Sorular

KVKK veri silme talebine kaç gün içinde cevap verilmelidir?

KVKK m. 13/2 uyarınca veri sorumlusu, talebi niteliğine göre en kısa sürede ve en geç 30 gün içinde sonuçlandırmak zorundadır. İşlem kural olarak ücretsizdir; ayrıca bir maliyet gerektirmesi hâlinde Kurulca belirlenen tarifedeki ücret alınabilir.

Veri silme talebi için doğrudan Kurula başvurulabilir mi?

Hayır. KVKK m. 14/2 gereği veri sorumlusuna başvuru yolu tüketilmeden şikâyet yoluna gidilemez. Önce veri sorumlusuna başvurulur; ret, yetersiz cevap veya süresinde cevap verilmemesi hâlinde Kurula şikâyet mümkündür.

Kurula şikâyet süresi nedir?

Şikâyet, veri sorumlusunun cevabının öğrenildiği tarihten itibaren 30 gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren 60 gün içinde yapılabilir. Kurul 60 gün içinde cevap vermezse talep reddedilmiş sayılır.

Şirket verilerimi silmeyi reddedebilir mi?

Kanunda öngörülen bir saklama yükümlülüğü, hukuki yükümlülüğün yerine getirilmesi veya bir hakkın tesisi ve korunması gibi KVKK m. 5 ve m. 6'daki işleme şartlarından biri sürüyorsa veri sorumlusu verinin ilgili kısmını saklamaya devam edebilir. Ret gerekçesinin yazılı olarak açıklanması gerekir.

Silme ile anonimleştirme aynı şey midir?

Hayır. Silme verinin ilgili kullanıcılar için erişilemez hâle getirilmesidir; anonimleştirme ise verinin hiçbir kişiyle ilişkilendirilemeyecek hâle getirilmesidir. Anonim veri artık kişisel veri sayılmaz ve istatistik amaçla kullanılabilir.

Avukatlık bürosu müvekkil verilerini silmek zorunda mı?

Büro da veri sorumlusudur ve işleme şartı ortadan kalkan verileri silmekle yükümlüdür. Ancak devam eden bir uyuşmazlık, hakkın korunması ihtiyacı veya mesleki saklama yükümlülükleri bazı verilerin amaçla sınırlı biçimde saklanmasını haklı kılabilir; her durum ayrıca değerlendirilmelidir.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir.

İlgili Yazılar