Marka tescili, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) uyarınca TÜRKPATENT nezdinde yürütülen idari bir süreçtir. Başvuru, şekli inceleme ve mutlak ret incelemesinin ardından Resmî Marka Bülteni'nde yayımlanır; yayından itibaren 2 ay içinde üçüncü kişilerin itirazına açıktır. Süreç boyunca alınan üç karar — sınıf seçimi, itiraz gerekçesi ve kullanım ispatı stratejisi — markanın ömrünü belirler.
Marka tescil süreci nasıl işler?
Süreç beş aşamalıdır: başvuru, şekli inceleme, SMK m. 5 kapsamında mutlak ret incelemesi, Bülten yayını ve tescil. Kurum, mutlak ret nedenlerini resen inceler; ayırt edici olmayan, tanımlayıcı, ticaret alanında herkesçe kullanılan veya aynı mal/hizmet için aynı markanın varlığı hâllerinde başvuru reddedilir. Nispi ret nedenleri (SMK m. 6) ise ancak ilgili kişinin itirazı üzerine dikkate alınır — yani önceki hak sahibi sessiz kalırsa benzer marka tescil edilebilir.
| Aşama | Süre / mercii | Dayanak |
|---|---|---|
| Bülten yayınına itiraz | Yayından itibaren 2 ay | SMK m. 18 |
| Kurum kararına itiraz (YİDK) | Bildirimden itibaren 2 ay | SMK m. 20 |
| YİDK kararının iptali davası | Tebliğden itibaren 2 ay | SMK m. 172 |
| Koruma süresi | Başvurudan itibaren 10 yıl, yenilenebilir | SMK m. 23 |
| Kullanmama nedeniyle iptal | 5 yıl kullanmama | SMK m. 9, m. 26 |
| Sessiz kalma yoluyla hak kaybı | 5 yıl | SMK m. 25/6 |
Sınıf seçimi neden kritik?
Marka koruması, tescil edildiği mal ve hizmet sınıflarıyla sınırlıdır. Nice sınıflandırması 45 sınıftan oluşur: 1-34 mal, 35-45 hizmet. Uygulamada iki uçtan da hata yapılır. Dar seçim, markanın fiilen kullanıldığı alanda korumasız kalmasına; aşırı geniş seçim ise SMK m. 9 uyarınca 5 yıllık kullanmama nedeniyle iptal riskine yol açar. Doğru yaklaşım, fiilî kullanım ile makul büyüme planını birlikte gözeten bir sınıf haritası çıkarmaktır.
Yayına itiraz stratejisi
İtiraz, Bülten yayınından itibaren 2 ay içinde, gerekçeli olarak ve ücreti ödenerek yapılır. En yaygın gerekçe SMK m. 6/1'deki karıştırılma ihtimalidir; ayrıca tanınmışlık (m. 6/4-5), ticaret unvanı ve önceki kullanıma dayalı üstün hak (m. 6/3) ile kötüniyet (m. 6/9) da ileri sürülebilir. İtiraz eden markanın tescili 5 yılı aşmışsa, başvuru sahibi SMK m. 19/2 uyarınca kullanım ispatı talep edebilir; ispat edilemeyen sınıflar itiraz incelemesinden çıkarılır. Bu nedenle itiraz dosyasına fatura, katalog ve reklam belgeleri baştan hazırlanmalıdır.
"Marka dosyalarında kaybedilen hak çoğu zaman itirazın zayıflığından değil, iki aylık yayın penceresinin fark edilmemesinden doğar."
Adım adım kontrol listesi
- Ön araştırma: TÜRKPATENT veritabanında aynı ve benzer markalar ilgili sınıflarda taranır.
- Sınıf haritası: Fiilî kullanım ve 3 yıllık büyüme planına göre sınıflar belirlenir.
- Başvuru: Marka örneği, sınıf listesi ve ücretle elektronik başvuru yapılır.
- Bülten takibi: Rakip başvurular için haftalık Bülten izleme kurulur.
- İtiraz veya savunma: 2 aylık süre içinde gerekçeli itiraz ya da gelen itiraza karşı görüş sunulur.
- YİDK ve dava: Olumsuz kararda 2 ay içinde YİDK'ye, YİDK kararına karşı 2 ay içinde Ankara FSHHM'de iptal davası açılır.
Tescil sonrası: hükümsüzlük, iptal ve tecavüz
Tescil, sürecin sonu değil başlangıcıdır. SMK m. 25 uyarınca mutlak veya nispi ret nedenlerinin varlığı hâlinde hükümsüzlük davası açılabilir; ancak m. 25/6, önceki hak sahibinin sonraki markanın kullanıldığını bilerek 5 yıl sessiz kalması hâlinde hükümsüzlük talebinde bulunamayacağını düzenler. Kullanmama nedeniyle iptal talepleri ise SMK m. 26 uyarınca TÜRKPATENT tarafından incelenir. Tecavüz hâlinde SMK m. 29 ve devamı uyarınca durdurma, önleme, tazminat ve el koyma talepleri gündeme gelir. Resmî ücretler her yıl güncellendiğinden, başvuru tarihinde yürürlükteki TÜRKPATENT ücret tarifesini teyit edin.
Portföy yönetiminde otomasyon
- Bülten izleme: benzer başvurular için haftalık otomatik tarama kurulmalı.
- Yenileme takvimi: 10 yıllık koruma sonu ve 6 aylık yenileme penceresi dosyaya işlenmeli.
- Kullanım delili arşivi: her sınıf için fatura ve reklam örneği düzenli toplanmalı.
- İtiraz gerekçe bankası: sık kullanılan m. 6/1 ve m. 6/4 argümanları şablonlaştırılmalı.
- Karar takibi: YİDK ve FSHHM kararları emsal olarak kayıt altına alınmalı.
Kızılelma AI'nin içtihat araması, karıştırılma ihtimaline ilişkin YİDK ve FSHHM emsallerini benzer marka çiftleri üzerinden tarar; dilekçe modülü itiraz ve hükümsüzlük dilekçelerinin ilk taslağını üretir. Çözümler sayfamıza göz atabilirsiniz.
Marka portföyünüzü kontrol altına alın
Emsal destekli itiraz gerekçesi ve dilekçe taslağı dakikalar içinde.
Ücretsiz DeneyinSık Sorulan Sorular
Marka başvurusuna itiraz süresi ne kadardır?
SMK m. 18 uyarınca, başvurunun Resmî Marka Bülteni'nde yayımlanmasından itibaren 2 ay içinde ilgili kişiler itirazda bulunabilir. İtiraz gerekçeli olmalı ve süresi içinde itiraz ücreti ödenmelidir. Bu 2 aylık süre hak düşürücüdür; kaçırılması hâlinde tescil sonrası hükümsüzlük davası yolu kalır.
Marka tescili kaç yıl geçerlidir?
SMK m. 23 uyarınca tescilli markanın koruma süresi, başvuru tarihinden itibaren 10 yıldır ve onar yıllık dönemler hâlinde sınırsız sayıda yenilenebilir. Yenileme talebi koruma süresinin sona erdiği tarihten önceki 6 ay içinde yapılır; bu süre kaçırılırsa ek ücretle 6 aylık ek süre içinde yenileme mümkündür. Ücretleri başvuru tarihinde yürürlükteki TÜRKPATENT tarifesinden teyit edin.
TÜRKPATENT'in ret kararına karşı ne yapılabilir?
SMK m. 20 uyarınca Kurum kararlarına karşı, kararın bildirim tarihinden itibaren 2 ay içinde Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu'na (YİDK) itiraz edilir. YİDK kararı Kurumun nihai kararıdır; bu karara karşı SMK m. 172 çerçevesinde tebliğden itibaren 2 ay içinde Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nde iptal davası açılabilir.
Tescilli marka kullanılmazsa ne olur?
SMK m. 9 uyarınca marka, tescil tarihinden itibaren 5 yıl içinde tescil edildiği mal ve hizmetler bakımından ciddi biçimde kullanılmazsa veya kullanıma 5 yıl kesintisiz ara verilirse iptal edilebilir. Ayrıca SMK m. 19/2 gereği itiraz eden önceki marka sahibinden kullanım ispatı istenebilir; ispat edilemeyen sınıflar itiraz incelemesinde dikkate alınmaz.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir.