Dilekçe örnekleri zaman kazandırır ama tek başına dilekçe yazmaz. Bir dava dilekçesinin iskeleti HMK m. 119'da sayılan zorunlu unsurlardan oluşur; geri kalan her şey — vakıa anlatımı, hukuki nitelendirme, talep sonucu — dosyaya özgüdür. Bu rehber, örnekten yararlanırken hangi bölümleri mutlaka yeniden yazmanız gerektiğini gösteriyor.
Dava dilekçesinin zorunlu unsurları nelerdir?
HMK m. 119 uyarınca dava dilekçesinde mahkemenin adı, tarafların ve varsa vekillerinin ad-soyadı ile adresleri, davacının TC kimlik numarası, dava konusu ve malvarlığı haklarına ilişkin davalarda dava değeri, vakıaların sıra numarası altında açık özetleri, hukuki sebepler, açık bir talep sonucu ve imza yer alır. Bu unsurlardan bir kısmının eksikliği hâlinde hâkim bir haftalık kesin süre vererek tamamlanmasını ister.
Uygulamada en çok ihmal edilen kalem, vakıaların dayandığı delillerin hangi vakıaya ait olduğunun gösterilmesidir. Delil listesi, vakıa anlatımından bağımsız bir ek değil, anlatımın ispat haritasıdır.
Hazır dilekçe örneği nasıl kullanılmalı?
Örnek dilekçe yalnızca yapı ve başlık düzeni için kullanılmalıdır. Vakıa bölümü, hukuki sebepler ve talep sonucu her dosyada sıfırdan yazılır. Hazır metni olduğu gibi kullanmanın üç tipik bedeli vardır: dosyaya uymayan vakıa cümleleri, mülga mevzuata yapılan madde atfı ve eksik talep kalemleri. Örneği açtığınızda ilk işiniz, içindeki her madde numarasını güncel mevzuattan doğrulamak olmalıdır.
"İyi dilekçe, hâkime ne istediğinizi değil; neden haklı olduğunuzu okutmadan anlatır."
Vakıa anlatımı ve üslup
Vakıalar kronolojik, numaralandırılmış ve her biri tek bir olguyu anlatan kısa paragraflar hâlinde yazılmalıdır. Sıfat yığınından ve duygusal dilden kaçının; ispat edemeyeceğiniz hiçbir cümleyi vakıa olarak yazmayın, çünkü karşı taraf sizin yazdığınız her cümleyi ispat yükünüz olarak okuyacaktır. Hukuki nitelendirmeyi vakıalardan sonra ayrı bir başlıkta yapın.
Dilekçe türlerine göre farklar
| Dilekçe türü | Ana amaç | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Dava dilekçesi | Talebi ve dayanağını ortaya koymak | HMK m. 119 unsurları eksiksiz olmalı; talep sonucu net yazılmalı. |
| Cevap dilekçesi | İtiraz ve ilk itirazları ileri sürmek | Yetki gibi ilk itirazlar cevap dilekçesinde ileri sürülmezse düşer. |
| Replik / düplik | Karşı beyanları yanıtlamak | Yeni vakıa ileri sürme sınırına dikkat edin. |
| Islah dilekçesi | Talep veya vakıayı düzeltmek | Bir kez yapılabilir; tahkikat bitimine kadar sunulmalıdır. |
| İstinaf dilekçesi | Kararın hukuka aykırılığını göstermek | İstinaf sebeplerini kalem kalem, gerekçeye atıfla yazın. |
Adım adım dilekçe hazırlama
- Mahkeme ve taraflar. Görevli ve yetkili mahkemeyi tespit edin; taraf bilgilerini kimlik ve adres düzeyinde eksiksiz yazın.
- Vakıalar. Olayı tarih sırasıyla, numaralı maddeler hâlinde anlatın; her vakıanın karşısına dayandığı delili not edin.
- Hukuki sebepler. TMK, TBK, HMK, İş K. gibi dayanakları madde numarasıyla verin; varsa emsal kararı künyesiyle ekleyin.
- Talep sonucu. Kalem bazında, rakamlı ve infaz edilebilir yazın; faiz türü ve başlangıç tarihini belirtin.
- Deliller. Delil listesini ekleyin; tanık dinletecekseniz hangi vakıa için olduğunu gösterin.
- Son kontrol. Harç, ekler, imza ve tebligata esas adresleri doğrulayın.
Sunum öncesi kontrol listesi
- Mahkeme adı ve sıfatı doğru mu (asliye hukuk, sulh hukuk, iş, aile, tüketici)?
- Dava değeri ve harç doğru hesaplandı mı?
- Zorunlu arabuluculuk kapsamına giren bir uyuşmazlık mı; son tutanak dilekçeye eklendi mi?
- Talep sonucu, gerekçeyle birebir örtüşüyor mu?
- Faiz türü ve başlangıç tarihi yazıldı mı?
- Yargılama gideri ve vekâlet ücreti talebi var mı?
- Süreye tabi bir dilekçe ise, başvuru tarihinde yürürlükteki süreyi teyit ettiniz mi?
Dava şartlarını dilekçeden önce kontrol edin
En iyi yazılmış dilekçe bile dava şartı eksikse esasa girilmeden reddedilir. Bu nedenle kaleme almadan önce dört başlığı doğrulayın: görev ve yetki, taraf ile dava ehliyeti, hukuki yarar ve varsa zorunlu arabuluculuk. İşçilik alacakları, ticari alacaklar, tüketici uyuşmazlıkları ve kira davalarının önemli bölümü dava şartı arabuluculuğa tabidir ve son tutanağın aslı ya da arabulucu onaylı örneği dilekçeye eklenmelidir.
Görev kuralları kamu düzenindendir ve mahkemece resen gözetilir. Tüketici işlemi niteliğindeki bir uyuşmazlığı asliye hukuk mahkemesinde açmak, aylar sonra görevsizlik kararıyla geri dönmek anlamına gelir. Bu kontrolü dilekçe yazımının ilk adımı hâline getirmek, en ucuz risk yönetimidir.
Talep sonucu nasıl yazılır?
Talep sonucu, dilekçenin hâkim tarafından hükme dönüştürülecek bölümüdür ve bu yüzden infaz edilebilir netlikte olmalıdır. Her alacak kalemini ayrı satırda, rakamla ve dayanağıyla yazın; faiz türünü (yasal faiz, avans faizi, en yüksek mevduat faizi) ve faizin başlangıç tarihini açıkça belirtin. Yargılama gideri ve vekâlet ücreti talebini yazmayı unutmayın. Hâkim talepten fazlasına hükmedemeyeceği için, yazılmayan her kalem doğrudan hak kaybıdır.
Belirsiz alacak davası ile kısmi dava arasındaki tercih de bu bölümde somutlaşır. Alacağın miktarını dava açarken tam olarak belirleyemiyorsanız ve bu belirsizlik objektif nitelikteyse belirsiz alacak davası; miktarı biliyor ama bir bölümünü talep ediyorsanız kısmi dava söz konusu olur. Yanlış tercih, ıslah ve zamanaşımı bakımından ciddi sonuçlar doğurur.
Delil listesi ve ispat düzeni
Delil listesi bir ek değil, vakıa anlatımının ispat haritasıdır. Her delilin hangi vakıayı ispat edeceğini gösterin; tanık dinleteceksiniz tanığın hangi olayı bildiğini belirtin. Bilirkişi incelemesi, keşif ve karşı tarafın ticari defterleri gibi talepleri de bu bölümde açıkça yazın. Delil listesini sonradan tamamlamak her zaman mümkün olmadığından, ilk dilekçede kapsamlı olmak en güvenli yoldur.
İspat düzeninde en sık gözden kaçan nokta, elektronik delillerin niteliğidir. Mesajlaşma kayıtları, e-posta ve ekran görüntüleri sunulurken kaynağının ve bütünlüğünün gösterilmesi gerekir; hukuka aykırı yolla elde edilmiş kayıtlar ise delil olarak kullanılamaz ve dosyanın tümüne gölge düşürür.
Üslup: kısa cümle, tek fikir
İyi bir dilekçenin dili sade, cümleleri kısadır. Her paragraf tek bir fikri savunur; bağlaçlarla uzatılan cümleler hem okunmaz hem de karşı tarafa yorum boşluğu bırakır. Sıfat yerine olgu, iddia yerine belge kullanın. "Davalı kötü niyetlidir" cümlesi hiçbir şey ispat etmezken, "davalı 12.03.2025 tarihli ihtarnameye rağmen edimini yerine getirmemiştir" cümlesi hem vakıa hem delil sunar. Süreye tabi bir dilekçe hazırlıyorsanız, başvuru tarihinde yürürlükteki süreyi ayrıca teyit edin.
Kızılelma AI, dosyanızdaki belgelerden vakıa taslağını çıkarır ve dilekçeyi güncel madde atıfları ile emsal künyeleriyle birlikte hazırlar. Ayrıntı için çözümler sayfamıza bakabilirsiniz.
Dilekçe taslağını dakikalar içinde çıkarın
Dosya belgelerinden vakıa özeti, madde atfı ve emsal destekli taslak.
Ücretsiz DeneyinSık Sorulan Sorular
Dava dilekçesinde bulunması zorunlu unsurlar nelerdir?
HMK m. 119 uyarınca mahkemenin adı, tarafların ve varsa vekillerin ad-soyad ile adresleri, davacının TC kimlik numarası, dava konusu ve değeri, vakıalar, hukuki sebepler, açık bir talep sonucu ve imza bulunmalıdır. Bu unsurların bir kısmının eksikliğinde hâkim bir haftalık kesin süre verir.
Hazır dilekçe örneği kullanmak doğru mudur?
Örnek dilekçe yalnızca iskelet olarak kullanılmalıdır. Vakıa bölümü, talep sonucu ve delil listesi her dosyada özgün olmak zorundadır; hazır metnin olduğu gibi kullanılması yanlış madde atfı, eksik talep veya dosyaya uymayan vakıa anlatımı riskini doğurur.
Cevap dilekçesi kaç gün içinde verilir?
Yazılı yargılama usulünde cevap dilekçesi, dava dilekçesinin tebliğinden itibaren iki hafta içinde verilir; süresi içinde başvurulması hâlinde mahkeme bir defaya mahsus ek süre verebilir. Basit yargılama usulünde süre farklıdır, bu nedenle başvuru tarihinde yürürlükteki süreyi teyit edin.
Talep sonucu bölümünde en sık yapılan hata nedir?
En sık hata, talebin belirsiz veya eksik yazılmasıdır. Faiz türü ve başlangıç tarihi, alacak kalemlerinin ayrı ayrı gösterilmesi ve yargılama gideri ile vekâlet ücreti talebi açıkça yer almalıdır; aksi hâlde hüküm talebi aşamaz kuralı nedeniyle hak kaybı doğabilir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir.